جرثقیل یک ابزار مکانیکی برای بلند کردن و جابهجایی بارهای سنگین میباشد که بعد از انقلاب صنعتی به جای نیروی انسانی و حیوانها بهکار گرفته شد. جرثقیلهای امروزی برای انجام وظایف خود از نیروی الکتریسیته استفاده میکنند. امروزه جرثقیل وسیلهای است که با استفاده از نیروی الکتریکی، با هدایت انسان یا بدون آن، میتواند فعالیت باربرداری و جابهجایی بار را به شکل معلق در هوا از طریق قلاب یا دیگر تجهیزات مشابه انجام دهد. این جرثقیلها به دو دسته کلی جرثقیلهای سیار و ثابت تقسیم میشوند.
جرثقیل سقفی چیست؟
جرثقیل نوعی ماشین است که با استفاده از زنجیر و قرقره، حمل و جابهجایی اجسام سنگین را انجام میدهد. جرثقیلهای سقفی شبیه به پُلی هستند که روی دو ریل افقی موازی که در ارتفاع مناسب قرار دارد در امتداد طولی دیوارهای سالن یا سوله صنعتی و یا انبار نگهداری کالا نصب شدهاند، حرکت میکنند تا بتوانند بار را در محور طولی جابهجا کنند. یک کالسکه هیدرولیکی متحرک در قسمت بالا یا زیر این پل قرار میگیرد تا در امتداد پل در محور عرضی سالن متحرک باشد و امکان دسترسی جرثقیل را در محور عرضی ایجاد کند.
مهمترین کارایی که یک جرثقیل دارد، بلند کردن اجسام سنگین از سطح زمین است به همین دلیل یک قرقره در بخش مرکزی کالسکه قرار دارد که یک کابل فلزی را برای ارتفاعهای مناسب جمع و باز میکند. این کابل فلزی در انتهای خود به مجموعه قلاب متصل است تا امکان بلند کردن، حرکت دادن، جابهجایی و پیادهسازی بارهای سنگین را به جرثقیل سقفی بدهد.
انواع جرثقیل سقفی
جرثقیل سقفی جفت پل یا دو پل
همانطور که از نام جرثقیل دو پل پیداست، دایار دو پل است که باعث افزایش کارایی آن میشود. جرثقیل سقفی دو پل یکی از مناسبتترین گزینهها برای مکانهای مسقف با ارتفاع زیاد است. این جرثقیل برای استفاده در فضاهایی که دارای دهانه عریضتر هستند نیز مؤثر میباشد.
جرثقیل سقفی دو پل در مقایسه با تک پل، توانایی حمل و جابهجایی اجسام سنگینتری را دارد. این جرثقیل و جرثقیل تک پل، هر دو میتوانند بهصورت عرضی و طولی در محیطهای سرپوشیده حرکت کنند. جرثقیل سقفی دو پل میتواند وزن اجسام سنگین بیشتر از پانزده تن را نیز تحمل کند.
جرثقیل سقفی تک پل
جرثقیل سقفی تک پل میتواند اجسام سنگین تا وزن ۱۵ تُن را حمل کند. از این جرثقیل بهطور معمول در فضاهای مسقفی که دهانه سوله آنها کمتر از پانزده متر است استفاده میشود. این نوع از جرثقیل نسبت به جرثقیل سقفی دو پل قیمت کمتری دارد. جرثقیل سقفی تک پل دارای وزن کمی است و این وزن کم باعث میشود که انجام کارها به آسانی انجام گیرد. برخی از ویژگیهای جرثقیل تک پل شامل موارد زیر میباشد:
1. این مدل وزن کمی دارد بنابراین برای ایستایی به ستونهای خاص نیاز ندارد.
2.قیمت جرثقیل مدل تک پل نسبت به دو پل پایینتر است اما وزن کمتری را تحمل میکند.
3.مدل تک پل به تعمیرکار قابلیت دسترسی به وینچ بالابر را در هنگام تعمیرات میدهد.
4.این نوع جرثقیل هیچگونه محدودیتی در استفاده از انواع قلاب ندارد و میتواند از مگنت، چنگک، اتاقک و … نیز در آن استفاده کرد و بارها را با آنها جابهجا کرد
جرثقیل سقفی آویز
جرثقیل سقفی آویز را در مکانهایی میتوان نصب کرد که فاصله ریل جرثقیل تا رفتر (تیر مایل) کم باشد و امکان حرکت موتور بر روی جرثقیل وجود نداشته باشد. جرثقیل سقفی آویز میتواند حمل و جابجایی اجسام در هر مکان و جهتی را انجام دهد. جرثقیل سقفی آویز دارای دو نوع آویز منحنی و آویز مستقیم است. با کمک جرثقیل سقفی آویز، میتوانید بار با ظرفیت وزن بالا تا ده تن را جابهجا کنید.
جرثقیل سقفی رونشین
جرثقیل سقفی رونشین دارای دو نوع تک پل و دو پل است. این جرثقیل برای حمل بار، حرکت به شکل عرضی دارد و وزن آن نیز سبک است. جرثقیل سقفی رونشین تک پل ابعاد بسیار کوچکی دارد. از این نوع جرثقیل میتوان در مکانهایی که سقف، ارتفاع بیشتری دارد استفاده کرد. استفاده از جرثقیل سقفی رونشین برای حمل بار کمتر از ۱۵ تن و دهانه عرضی کمتر از ۲۰ متر، مقرونبهصرفه است.
جرثقیل دروازهای
جرثقیل دروازهای در مکانهایی که رو باز باشند، نصب میشود. جرثقیل دروازهای دارای دو نوع تک پل و دو پل میباشد. جرثقیل دروازهای یک تیرک افقی دارد که با توجه به کارایی آن ممکن است بهصورت مشبک استفاده شود.برای ساخت جرثقیل دروازهای جفت پل، این دو پل باید فاصله استانداردی از یکدیگر داشته باشند تا به هنگام جابجایی اجسام مشکلی به وجود نیاید. یک مورد دیگر که اهمیت دارد نیز مقدار زاویهای است که بین ستونها مشخص شده است.
جرثقیل نیم دروازهای
تفاوت جرثقیل نیم دروازهای با جرثقیل دروازهای در شعاع عملکرد این دستگاه میباشد. جرثقیل سقفی نیم دروازهای دارای توانایی کمتری برای حمل اجسام با وزن سنگین است.
جرثقیل دیواری
جرثقیل دیواری دارای قابلیت تحمل وزن اجسام تا ظرفیت ۵ تن است و بازویی با طول ۱۰ متر دارد. همچنین جرثقیل دیواری قابلیت استفاده در ارتفاعهای مختلف را نیز دارا میباشد.